Prinsjesdag 2009 stond voornamelijk in het teken van de economische crisis. In de troonrede van Koningin Beatrix lag daar het accent op. De regering heeft echter de kans gemist om met een duurzaam beleid de crisis te lijf te gaan. Slechts één keer nam de koningin het woord duurzaam in haar mond. Ook uit de Miljoenennota sprak weinig ambitie op het vlak van duurzaamheid.
Terwijl duurzaamheid de enige echte oplossing is die ook op de langere termijn werkt. Het kabinet moet zich, net als het bedrijfsleven en de consument, aanpassen aan de ontwikkelingen in de wereld. Want er is niet alleen een economische crisis, maar ook een voedselcrisis, een energiecrisis en een klimaatcrisis. De kosten voor het níét investeren in duurzaamheid zullen straks zeer hoog zijn. En de kansen door wel te investeren in duurzaamheid liggen voor het oprapen. Steeds meer, vooral grote beursgenoteerde, bedrijven besteden aandacht aan duurzaamheid en het is inmiddels een strategisch onderwerp geworden in de boardroom. Ook consumenten vragen in toenemende mate om duurzame producten en diensten die verantwoord geproduceerd zijn.
Het valt te betreuren dat het kabinet deze kansen onvoldoende ziet. Zo komt uit de Miljoenennota naar voren dat de regering haar eigen belofte niet nakomt om extra geld uit te trekken voor duurzame energie, waardoor het gevaar dreigt dat het doel van 20 procent duurzame energie in 2020 niet gehaald wordt. Hierdoor wordt innovatie in duurzame energie en technologie niet gestimuleerd en mist Nederland kansen om in deze branche internationaal een koplopersrol te vervullen. Dit is ook een gemiste kans om de vele consumenten en bedrijven te stimuleren die willen investeren in duurzame energie.
Uit het recent uitgebrachte rapport ‘Energy Sector Jobs 2030’ van Greenpeace en het International Institute blijkt dat investeren in duurzame energie flinke extra werkgelegenheid oplevert en bovendien een oplossing biedt voor het klimaatprobleem. Dit sluit ook aan bij de visie van de Amerikaanse president Barack Obama en Secretaris-generaal van de Verenigde Naties Ban Ki-Moon.
Het is dan ook erg jammer dat het Nederlandse kabinet het lef en leiderschap ontbeert om juist nu de stappen te zetten naar een duurzame samenleving en hiermee onder andere groene banen te creëren en de werkgelegenheid te bevorderen. Het is de rol van de overheid om een heldere langetermijn visie en -doelstellingen te formuleren op duurzaamheid. En hier vervolgens invulling aan te geven door als een goede marktmeester beleid en spelregels er aan te verbinden die burgers en ondernemingen verleiden tot duurzaam gedrag. Bedrijfsleven en consumenten zijn nu aan zet om het inspirerende voorbeeld te geven door duurzaam te ondernemen en te consumeren.
Dianne Potters
MVO Consultant en eigenaar van www.21sustainable.nl
Mensen zijn slechte lange termijn planners. We weten al jaren dat fossiele brandstoffen opraken. We weten ook al jaren dat ons klimaat verandert. Maar toch veranderen we niet. Of in ieder geval niet snel genoeg. Hoe komt dat toch? Als we kijken naar de ontwikkeling in de markt voor groene producten, dan gaat dat lang niet zo snel als de technologie ons toestaat. Uiteindelijk is het kennelijk toch het korte termijn gewin dat ons het meeste drijft.
Er is een groep mensen die bereid is meer te betalen voor groene producten, omdat ze de noodzaak van een duurzame levensstijl inzien. Dat is alleen wel een minderheid. En je moet het ook nog eens kunnen betalen. Zo lang er nog fossiele brandstoffen zijn, en geen goedkopere alternatieven zijn, gaan miljarden Chinezen en Indiers echt niet geduldig wachten met welvaart najagen tot wij de olie opgemaakt hebben.
Uiteindelijk blijft het een kwestie van vraag en aanbod. Maar hoe krijgen we dan de massa zo gek om te vragen om duurzame producten? Door voorlichting te geven? Door mensen proberen te overtuigen? Door ze bang te maken? Ik denk het niet. Als de primaire doelstelling van mensen is om welvaart na te streven, waarom daar dan niet op inspelen. De Toyota Prius is echt niet een van de best verkopende auto’s van dit moment omdat ie zo mooi is. En de bestuurders ervan zijn echt geen treehuggers. Financieel voordeel is de voornaamste drijver voor mensen om zo’n lelijk ding te gaan rijden. Het kan dus wel. Het is denk ik zaak dat we inzien dat het bij duurzaam ondernemen behalve om People en Planet vooral om Profit gaat. En daar moeten we niet huichelachtig over doen. Wat is er nu mis mee om financieel voordeel te halen en tegelijkertijd duurzaam bezig te zijn? “The color of money is green” en “pecunia non olet”.
In Nederland zijn enkele duizenden bedrijven die vallen onder de categorie “cleantech”. Cleantech is de branche van bedrijven die technologieën toepassen die leiden tot een schoner milieu én tot kostenbesparing. Deze bedrijven zitten dus aan de aanbod kant van de duurzame levensstijl. Wij hebben onlangs een onderzoek onder 300 cleantech bedrijven gedaan. De opvallende uitkomst is dat bij het knelpunt financiële middelen, ruim 70% van de respondenten zegt dat het verkrijgen van bruikbare subsidies een knelpunt is. De kwaliteit van subsidieregelingen die de overheid aanbiedt, wordt door tweederde van de bedrijven als zwak tot matig gekwalificeerd.
Daar waar de overheid het kennelijk nog teveel laat liggen, moet de financiele sector wakker worden. Hier valt geld te verdienen jongens, veel geld. En dan kan je ook nog eens duurzaam ondernemen! Laat ik er in ieder geval vast geen doekjes om winden: groen is poen, en I’m in it for the money!
